Beware of Banshees 2025, foto Beau Kaufman

Wat ooit nog begon met slechts een paar lokale punkbands, is nu enkele jaren later uitgegroeid tot een begrip in de scene. Beware of Banshees Festival is opgezet door Imara Speek, bandleider van Rats and Daggers, met als doel meer representatie in de heavy, alternatieve muziekscene te creëren. En vanuit een bescheiden DIY opzet pre-corona, ooit nog met 60 man in de Moira, is het evenement steeds groter geworden. Workshops, panels, bands, expo’s: met De Nijverheid als speelplek bereikte Beware of Banshees een paar jaar terug de volledige potentie. En dat resulteerde zelfs in een editie vorig jaar die dusdanig hard liep dat er extra tickets werden vrijgegeven. Aankomende zaterdag is het weer raak: 8 bands, waaronder internationale acts als Cowboy Hunter, Be N!ce en Big Tears, doen Nijverheid aan voor een omvangrijke dag met ruige muziek die gendernormen aan diggelen slaat. Wel eentje met een bitterzoete afloop: kort na dit interview werd bekend dat Rats and Daggers ermee gaat stoppen, wat betekend dat zaterdag de laatste kans nog is om deze sludgepunkhelden te zien. We gingen in gesprek met Imara over de totstandkoming van deze editie. Tickets gaan snel overigens, en zijn hier verkrijgbaar.

Tekst: Merijn Siben

Het einde van Rats and Daggers kunnen we enkel naar gissen. Maar met de grote ambities van Beware of Banshees, en de tijd die erin zit, kan het best eens zijn dat het komt omdat er maar 24 uren in een dag zitten. Een geregeld tourende band, een eigen festival waar steeds meer mensen aan meehelpen en dan ook nog eens het dagelijkse leven en alles dat erbij komt: het kan nogal eens zijn dat keuzes gemaakt moeten worden, dat herkennen we allemaal. Rats and Daggers volgen we al sinds de lockdown. Jaren geleden hadden we nog een primeur met hun debuutsingle Vampires, gevolgd door een succesvolle Popronde, meerdere EP’s via Lay Bare Recordings en vele noemenswaardige shows. Erg jammer dat het zaterdag ten einde komt, maar het was heel tof om zo’n band als Rats and Daggers te zien groeien. Dat maakt hun afscheidsshow eentje om niet te missen ook.

Beware of Banshees 2025, foto Beau Kaufman

Beware of Banshees 2026
Maar goed, Beware of Banshees dus! Niet meer een paar bands in een compact hok, maar een flinke line-up, met acht artiesten en talloze andere activiteiten. Het is het resultaat van ambitie en drijfkracht, zo legt Imara uit: ‘Dit jaar zijn we een stichting geworden en hebben we als groeidoel om ons echt te vestigen als een van de sickste underground muziek festivals, onafhankelijk van onze diversiteitsdoelen. Mijn lijst van mogelijke bands is dan ook meer dan 400 harde bands lang en groeit nog steeds. Omdat we dit jaar een stichting zijn geworden, met meer opties voor subsidies hadden we iets meer speelruimte voor iets grotere boekingen.’ Hiermee kwam voor Imara ook de zoektocht naar een band uit het buitenland. Dat brengt uitdagingen met zich mee: stijgende kosten en ver reizen maakt het niet gemakkelijk. Toch treedt Cowboy Hunters aan, een band waar Imara groot fan van is. ‘De perfecte headliner, gezien ze dit jaar ook nog eens een vette EP uitbrachten. Dit werd gevolgd door TRUT, die we kennen via Femxle Frontier. Ik volg gruntlessen bij Cheyenne Vankan van Serve, dus een grunt workshop en haar band op het festival voelde perfect.’

Nog meer moois: metalband BIGMOTH, UK punkband Be N!ce en Rotterdamse noisegazers L’orne (laatstgenoemde eerder al bij ons op Doomstad). Zelfs helemaal uit Ierland komt Big Tears het podium afbreken, een garagepunk band met geheel trans vrouwen. ‘Zij hadden zelf ons festival gevonden via Instagram en wouden erg graag spelen. Onze begroting was toen al bijna leeg, maar door een extra subsidie van de gemeente en onze handen ineen te slaan met wat andere venues zoals Hillyweird konden we een kleine tour voor ze boeken waardoor het financieel haalbaar werd voor de band.’ Aanvankelijk zou Rats and Daggers zelf niet spelen, maar door overweldigende reacties op social media staan ze er toch. Een bitterzoet moment, daar het dus de laatste show van het powertrio wordt.

Uitdagingen
Het begon nog eenvoudig voor Beware of Banshees: zet een mep grotendeels lokale bands neer. Een mailwisseling en opvolgende afspraak volstaat. Maar met voor het eerst buitenlandse bands op de bill, kwam er een flinke uitdaging bij. Imara: ‘Bij buitenlandse bands moeten zij investeringen doen voor vluchten en reizen en daar horen contracten bij en aanbetalingen. Ook willen we dat alle bands zich welkom en goed verzorgd voelen dus willen we ze een overnachting aanbieden.’ Die overnachting is per toeval tot stand gekomen. Namelijk door het ontmoeten van Pim en Anna, de organisatie achter het Utrechtse skafestival Ska’d For Life, die tegen een zacht prijsje slaapplek aanbieden voor bands. ‘Zo helpt de scene elkaar en dat is super gaaf. Hetzelfde geldt voor het samenwerken met Hillyweird en Casper om Big Tears te kunnen boeken.’

Skateboard workshop, door Blue Tomato en Skatepark Utrecht

Groei
Met ambitie komt ook gestage groei. Twee jaar terug was Nijverheid al nauw betrokken bij Beware of Banshees, met tevens helpende handen van o.a. Rats and Daggers bandleden Camilo en Sander. Inmiddels zijn er meer partijen bij betrokken. ‘Afgelopen jaar zit Juul erbij, zij neemt de productie op zich en sindsdien zijn we een uitvoerend duo en dat geeft zoveel meer ruimte om gave dingen te doen en een stuk meer rust in mijn hoofd. Juul heeft ook de aanzet gemaakt om een stichting te worden en dat opent ook veel deuren financieel, maar ook qua adviesgeving.’ Tevens zijn bij het bestuur dan weer Dirk Baart (programmeur van EKKO), Kirsten Heskamp (content creator van Doornroosje) en Yuri (Magic Tom en Yuri) betrokken, die hulp bieden en meedenken over de visuele identiteit, promotie en subsidies. Imara: ‘Ook heb ik veel vrienden die meehelpen in de marketing zoals Kimmy Pletting (marketing voor de Kromme Haring) en content creatie van Tom (eveneens van Magic Tom en Yuri) en Thomas Huikeshoven (HOOFS en Gallamesh). Dit jaar hebben we ook veel meer vrijwilligers en de liefde en hulp die we krijgen is echt heel groot!’

Begrip
Het is snel gegaan voor Beware of Banshees. En die trein lijkt voorlopig niet te stoppen: vorig jaar verkocht het festival in rap tempo uit, met zelfs extra tickets die beschikbaar kwamen. Het event lijkt gestaag een begrip te worden in de scene, dankzij diens diverse, unieke programma. Het komt allemaal door een intrinsieke behoefte die Imara lang geleden had, zo legt ze uit: ‘Toen ik jong was zag ik nooit de mensen die mij representeerden in de muziek waar ik van hield. Dat heeft ervoor gezorgd dat ik pas op mijn 27e zelf een band begon omdat ik tot die tijd het gevoel had alsof vrouwen geen bestaansrecht hadden in het genre van harde muziek, slechts met hele hoge uitzondering. Dat is zo verdrietig en zo boosmakend. Liefde voor harde muziek is niet gebonden aan een gender, seksuele geaardheid of afkomst. Door bijna alleen harde muziek van cis witte mannen te zien, beperk je jezelf en de wereld tot een perspectief en beroof je jezelf van hele mooie en inzichtgevende perspectieven van mensen met andere invalshoeken. Op dit festival willen we dat alle genders zich gepresenteerd en geïnspireerd voelen, zodat zij zich wellicht gaan inzetten om zelf meer vette harde muziek te maken.’

Dat zie je ook terug in eerdere edities, waar representatie en verbondenheid centraal staat. Het zijn elementen die bezoekers en vrijwilligers doen terugkomen, merkt Imara op: ‘Iedereen is zo blij en lief voor elkaar, dat ik me ondanks alle chaos en hectiek op zo’n festivaldag toch helemaal ‘high on life’ voel.’ Daarnaast is Beware of Banshees, ook getuige onze eerdere bezoeken aan het festival, ook gewoon een vet event met harde bands, volgens Imara met minimaal 50% van de line-up bestaande uit vrouwen, non-binair-of trans personen. ‘We focussen ons natuurlijk binnen de beperkte tijd van een festivaldag voornamelijk op gender diversiteit, maar zouden de komende editie ook meer bands willen boeken met bruine of zwarte mensen, en staan open voor aanbevelingen! Zalzala Festival is een goed voorbeeld, zij doen ook echt gave dingen als het gaat om representatie in de scene.’ Momenteel zijn er nog meer tickets verkrijgbaar dan vorig jaar, maar de verkoop gaat hard. Don’t miss out, en scoor je tickets hier.

De allereerste Beware of Banshees in 2018, met o.a. Wet Boys en Get Jealous

DIY
De eerste Banshees was nog pre-corona, kleinschalig in de Moira, rauw en DIY. Het is nog steeds een bijzondere herinnering volgens Imara: ‘Toen was Rats and Daggers nog helemaal niet bekend en ook een stuk minder ervaren. We hadden een handjevol posters opgehangen in de stad en konden de bands nauwelijks geld bieden (Get Jealous, de grootste band kreeg 50 euro en that’s it), maar TOCH kwamen 60 mensen die we niet kenden opdagen.’ Dat blijkt dan ook een teken: er is behoefte aan zo’n festival, aan representatie en een communitygevoel. En dat is nog steeds de belangrijkste insteek volgens Imara: ‘Hoe groter wij worden, hoe meer wij de acts en de bezoekers kunnen bieden. Zo bieden we altijd ook de bands een minimale gage aan met de kans tot meer gage als de subsidies toegezegd worden (dit is bijna alle edities nog gelukt), werken we met mega enthousiaste vrijwilligers zonder wie het festival echt niet mogelijk is en helpt de Nijverheid enorm is het mogelijk maken als locatie.’ Zelfs een speciaal festivalbiertje blijft niet uit, dankzij de brewpub De Kromme Haring: ‘Genaamd Siren! Dat is echt een liefdeskindje van de brouwerij en ons als festival’, aldus Imara.

Betaalbaar
Voor alles wat je krijgt (diverse workshops, panels, een resem keiharde bands), blijft de ticketprijs in tijden als dit extreem voordelig: 25eu voor de normale prijs, en 30eu als je extra wil doneren (de minder te besteden tickets van 20eu zijn inmiddels uitverkocht). In ruil daarvoor: acht bands, vele workshops en panels en gegarandeerd een topdag. Imara legt uit waardoor de ticketprijs zo voordelig kon blijven: ‘Alle eerdergenoemde mensen helpen ons zoveel mogelijk, waardoor kosten lager kunnen blijven. We zijn zo dankbaar met iedereen die ons helpt, zich aanmeldt als vrijwilliger, ons berichten stuurt hoe ze kunnen helpen, zusterfestivals of queer organisaties die ons evenement delen. Dat is extreem belangrijk.’ Ook bieden enkele subsidies een helpende hand dankzij KF Hein, Het Cultuurfonds, Gemeente Utrecht en het Elise Mathilde Fonds. ‘Deze helpen ons vooral in het beter uitbetalen van de acts, het randprogramma en de techniek. Ook hebben we voorheen hulp gehad van Jesse Immanuel Bom die twee hele sicke aftermovies heeft gemaakt. Dit jaar helpt Silent Call Collective ons wederom met hele vette opnames en de aftermovie. De bereidheid van bands om eventueel een minimale gage te accepteren mochten alle subsidies enorm tegenvallen is ook echt superfijn.’ Met veel festivals, groot en klein, die omvallen, blijft een onderneming als dit natuurlijk een grote uitdaging. Ook Imara is zich daar bewust van: ‘Wanneer de financiën een editie tegenvallen en je wel allemaal verplichte kosten heb, kan een festival direct failliet gaan. En dan is het einde oefening.’

Beware of Banshees 2025, foto Beau Kaufman

Sophie Straat en solidariteit
Hoewel events als Beware of Banshees met succes een safe space creëren, zijn er nog steeds uitdagingen om een veilige scene te bewerkstelligen. Kijk naar de situatie rondom Sophie Straat, die vanwege het verzoek om heel even geen mannen in de moshpit te hebben tijdens een nummer, heftige reacties en doodsbedreigingen over zich heen kreeg. Imara benadrukt de workshop van Emancipator: ‘Daarin zal worden besproken hoe mannen kunnen helpen in het creëren van een veiligere muziekscene en meer gelijkheid binnen de sector. Dat is niet bedoeld als een aanval op mannen, maar een uitnodiging om mee te doen in ons gevecht voor meer gelijkheid. Om ruimte te maken voor de vrouwen, de non binaire en trans personen, bruine of zwarte mensen, mensen van minder geld is het belangrijk dat (rijke cis witte) mannen af en toe een stapje naar achter zetten.’

Een recent voorbeeld komt vanuit Imara zelf, die recentelijk een festival bezocht waar de presentator een oproep deed in solidariteit met Sophie Straat om de mannen een stapje naar achter te laten doen. ‘De overgrote meerderheid reageerde hier enthousiast en goed op, maar er werd door een klein groepje mannen middelvingers opgestoken en geprobeerd om voor mij te gaan staan in het publiek. Afgezien van de presentator zag ik dat alleen vrouwen zich hard maakten tegen het gedrag van deze mannen, terwijl ik zo graag in een wereld zou willen leven waar ook mannen zich durven uit te spreken tegenover dit soort gasten.’ De shows erna werd de moshpit gewoon weer gedomineerd door mannen, waarop Imara zegt: ‘Is het vragen om even plaats te maken voor een ander dan echt zo activistisch? Zo gek is het toch niet om (in dit geval tijdens slechts een nummer) ook anderen op dezelfde mate kunnen laten genieten? Dat is toch gewoon een daad van liefde? Ik nodig alle mannen daarom uit voor de workshop van Emancipator. Zodat we samen kunnen groeien naar meer gelijkheid.’

Beware of Banshees 2026 vindt zaterdag 1 augustus plaats in de Nijverheid te Utrecht, met o.a. Cowboy Hunters, SERVE en Rats and Daggers op het programma. Meer dan driekwart van de tickets zijn inmiddels weg, scoor dus nog je exemplaar via Nijverheid.nl en EKKO.nl. Blijf op de hoogte van nieuwtjes via de Beware of Banshees Instagram, en check hieronder het tijdschema: 

 


Deel dit artikel